خرید دوربین عکاسی خرید دوربین

مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

از گذشته تا امروز هرکجا که مسلمانان پا می نهادند اولین قدیمی که بر می داشتند بنا نهادن مسجد بود. مسجد سازی از سنت های دیرینه مسلمانان است که همواره نزد ایشان ارج و منزلتی عظیم داشت. از همین رو از دیر باز ارتباط بین مسجد و بازار از مباحث مورد توجه مورخین و مستشرقین بوده است. مسجد و بازار بعد از اسلام در ایران همسایه یکدیگر بودند و این همنشینی بیش از آن که اقتصادی باشد معنوی است. وقتی مسجدی ساخته می شد همه آدم ها از همه رنگ ها و نژادها در یک مکان گرد هم می آمدند و به یک رنگ درمی آمدند و در مقابل یک نفر سر تعظیم فرود می آوردند و تنها جایی بود که فقیر و غنی، دارا و ندار با یکدیگر فرقی نداشتند، آنکه تقوایش بیشتر نزد خدای خویش عزیزتر.

مسجد شاه بازار

تاریخچه ساخت مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

این بنا در سال های هزار و دویست و بیست و دو تا هزار و دویست و چهل هجری قمری ساخته شده است، از معمار و سازنده مسجد نامی به میان نیامده است اما به نظر می رسد شخصی به نام “عبدالله خان معمار باشی”، معمار دربار فتحعلی شاه، معمار و سازنده این بنا بوده است که در ساخت و معماری کلی آن و حتی پاره ای از جزییات به مسجد وکیل شیراز توجه داشته است. البته ناگفته پیداست در ساخت و تزیین مسجد هنرمندان بسیاری از شیراز و اصفهان و سایر نقاط کشور شرکت داشته اند. بعد از پایان کار مسجد، فتحعلی شاه برای امامت مسجدی که ساخته بود فردی به نام “سید محمد مهدی” از علما سادات خاتون را از اصفهان به تهران آورد.

فتحعلی شاه به همراه این مسجد مساجد دیگری نیز با عنوان مساجد سلطانی از جمله قزوین و بروجرد ساخته است و هیچ پولی برای ساخت این مساجد پرداخت نکرده است. همه هزینه های ساخت این مساجد و مرمت و نوسازی عتبات عالیات و حرم حضرت فاطمه معصومه(س) در قم را مادرش “مهداولیا”  آسیه خانم دختر محمدخان از طایفه یوخاری باشی ایل قاجار پرداخت کرده است.

سنت بست نشینی مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

یکی از سنت های بسیار عجیب دوران قاجاری بست نشینی در اماکن مقدس بوده است. مسجد امام از مکان های مورد علاقه متهمان و مجرمان برای بست نشینی بود تا مورد عفو ملوکانه قرار بگیرند. ناصرالدین شاه با حکمی که از سید ابوالقاسم امام جمعه گرفت بست نشینی را در مسجد امام ممنوع و موقوف نمود و بعد از آن این مکان مقدس از شر مجرمان قجری آسوده گشت.

مسجد شاه بازار

تغییرات بازار تهران پس از ساخت مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

مسجد امام خمینی یا همان مسجد شاه بازار در برابر ارگ تهران مقابل خیابان ناصر خسرو بنا شده است. بعد از ساخت این مسجد در زمان فتحعلی شاه، بازار تهران و راسته های آن تا ارگ تهران توسعه یافته و بازارهای متفرق، یکی شده و بازار واحدی را می سازند. مسجد بعد از مدتی به یکدیگر از ورودیه های اصلی بازار تهران تبدیل می شود و به همین جهت در جلوخان مسجد از ابتدای بنای آن تعدادی حجره و مغازه ساخته می شود که این ها همه وقف خود مسجد اند.

معماری مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

مسجد امام از مساجد چهار ایوانی کامل مشتمل بر صحن وسیع میانی، گنبد خانه ، شبستان های ستون دار، رواق ها، سردر ها وجلوخان شمالی به همراه تزیینات زیبایی می باشد؛ تزیینات مسجد شامل کاشی کاری، گچ کاری، مقرنس، حجاری و کتیبه های خطی می باشد. سردر شمالی دارای فضای جلوخان مستطیل شکل است که با هفده پله سنگی از سطح خیابان به ایوان شمالی مسجد راه پیدا می کند.

دو شبستان ستون دار بزرگ که هر کدام از آن ها دارای چهار دهانه در جهت صحن می باشند در دطرفین غرب و شرق گنبد خانه با پوشش چشمه طاق مشاهده می شود. در هریک از این شبستان ها دو محراب قرار دارد. یک شبستان ستون دار دیگر نیز در ضلع شمالی  این مسجد قرار گرفته است که به خاطر افتاب گیر بودن آن، به نام شبستان گرم شهرت گرفته است.

مسجد شاه بازار

تزیینات مسجد شاه بازار یا مسجد امام خمینی تهران

وقتی پا به مسجد امام می گذاری گذران تاریخ را حس می کنی، زحمت و رنج بنایان و هنرمندان و معماران را متوجه می شوی چون زیبایی این مسجد و شبستان هایش با تو سخن می گویند.

درب های چوبی این مسجد هنر هنرمندانی است که دویست سال پیش با قلم و تیشه و چکش و ابزار دیگر از چوب خام پیکره ای جاندار ساخته اند با رنگ و لعاب و روغنی نو تا ببینی و یاد کنی خالق آن درخت و چوب حاصل از آن درخت را.

تزئینات کاشی کاری مسجد به دو نوع خشتی و معقلی بوده که سطوح داخلی ایوان به وسیله کاشی های معقلی پوشیده شده است.

در پشت ایوان جنوبی گنبدخانه قرار دارد که فضای مریعی است که در بالا با گوشه سازی به کثیر الاضالع تبدیل گشته و گنبدی در بالای آن قرار گرفته است. ویژگی خاص گنبد ابن بنا طوقه یا گنبد کوچک تر با روزنه هایی در ساق آن است که آن را بر راس گنبد اصلی بنا ساخته اند و پوشش ورقه های زرین دارد. فضای زیر گنبد با کاشی کاری و گچ کاری های زیبا تزیین شده است و در ضلع جنوبی آن محراب قرار گرفته  و در اضلاع دیگر آن درگاه هایی وجود دارد که به ایوان جنوبی و شبستان های ستون دار جانبی راه پیدا می کند.

از کتیبه های موجود در مسجد می توان به سنگ نوشته متضمن به تاریخ هزار و دویست و بیست و نه هجری قمری، نام فتحعلی شاه، شکیات نماز به خط ثلث “مهدی ملک الخطاب”، کتیبه قرآنی  گنبد خانه، و کتیبه هایی متضمن قصیده هایی از فتحعلی خان ملک الشعرا و مجتهد الشعرا اشاره کرد.

صحن وسیع مسجد به شکل مربع و ابعاد شصت و پنج در شصت و پنج متر با سطح سنگفرش شه در میانه دارای حوض بزرگی است. در میان این حوض یکی از قدیمی ترین ساعات های ایران قرار دارد که با توجه به حرکت خورشید و سایه ای که روی آن می افتد می توان تعیین زمان کرد.

مسجد امام شاهد وقایع تاریخی بسیاری در طول عمر خویش بوده است از حضور پادشاهان قاجاری به قصد ادای فریضه یا حضور در مراسمی مذهبی گرفته تا تحصن بازاریان بعد از به چوب بسته شدن بازاریان توسط حاکم تهران در جریان انقلاب مشروطه و ترور رزم آرا نخست وزیر ایران و شهادت شهید لاجوردری در مسجد هنگام انتقال به بیرون بازار و هزار هزار واقعه کوچک و بزرگ تاریخی که در زندگی مردم ایران تاثیر گذاشته است.

این مسجد از جاهایی است که هنوز مورد توجه عوام و خواص می باشد و به نظر می رسد باید فکری برای حجره ها و مغازه های اطراف و جلوخان سردر شمالی مسجد نمود و تا اندازه ای شغل ها را با فضای فرهنگی و معنوی مسجد امام مرتبط ساخت.

آژانس مسافرتی آرامش سفر ماندگار برگزار کننده تورهای تهران گردی از شما دعوت می کند جاذبه های پایتخت را همراه با تورهای گروهی این آژانس به تماشا بنشینید. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره ۰۲۱۵۴۰۳۴۰۰۰ تماس حاصل فرمایید.

 

به این نوشته امتیاز دهید!
[Total: ۰ Average: ۰]

نظر خودتان را ارسال کنید