01

اردیبهشت
1401

آشنایی با موزه های زنجان

ارسال شده توسط: گروه تحریریه آرامش سفر/ 35 0

زنجان، موزه بزرگی است. یک موزه شش دانگ از شگفتی های پیش از تاریخ، دوران تاریخی و دوران هنر و معماری اسلامی. آثار پیش از تاریخ در کاوش های سها چای تپه، ایچرود، تپه کاروانسرای ابهر متعلق به هزاره چهارم قبل از میلاد، تپه خالصه خرم دره هزاره ششم قبل از میلاد و تپه علی یورد و ابهر به دست آمده است. جهت شرکت در تور زنجان کلیک کنید

موزه -های -زنجان

موزه مردان نمکی، روستای چهره آباد زنجان

بزرگ ترین، شگفت انگیز ترین و جذاب ترین اتفاقی که در زنجان افتاد، در روستای چهره آباد، کشف مردان نمکی در سال ۱۳۷۲ بود. مردان نمکی نامی است که به شش مومیایی کشف شده در زنجان داده شده. داستان مردان نمکی، داستانی شنیدنی، از آن هایی که به ناگاه از اعصار تاریک تاریخ به عصر جدید پرتاب شدند.

یک مومیایی در بین شش مومیایی دیگر، که متعلق به نوجوان شانزده ساله ای از ۲۴۰۰ سال پیش است، از پنج جسد دیگر کامل تر و سالم تر است که در مهر ماه سال ۱۳۸۶ در بنای تاریخی ذوالفقاری اسکان یافت و زبانش برای ارتباط با ما از هر زبانی گویا تر و رسا تر است. قد این مومیایی ۱۷۰ تا ۱۷۵ سانتی متر و بر گوش هایش حلقه ای فلزی دیده می شود. از ویژگی های بسیار مهم این مومیایی اصیل و دست نخورده، پوشش کامل است که بر تن او دیده می شود. این لباس از بالاپوش، یک شلوار و کفش چرمی تشکیل شده است.

موزه -زنجان

هنگام کشف اجساد مردان نمکی در معدن نمک روستای چهره آباد، تکه هایی از پوشش ایشان نیز با عمری حدود ۱۵۰۰ سال پیدا شد. این پارچه ها که طبق تحقیقات باستان شناسان مربوط به دوره هخامنشیان می باشند پوشش مرسوم و رایج مردمان آن دوره بوده است.

در میان انگشتانش و دستی که به سوی آسمان گرفته، می توان پیامی را به خوبی دریافت کرد. آیا در وقت مرگ یا قتلش توسط صیادان نمک زار، یاری و استمداد می طلبیده است؟ چه ارتباطی میان این نوجوان شانزده ساله ی عصر ساسانیان با جسد نمک سود دیگری متعلق به یک مرد چهل ساله که بر اثر ضربات سنگین و مهلک، صورت و فک او متلاشی شده است وجود دارد؟ آیا این دو پدر و پسری بوده اند که در معدن نمک، در یک پیکار بر سر تصاحب و تملک نمک بیشتر توسط صیادان دیگر در یک جنگ و کشتار جمعی کشته شده اند؟

آثار تاریخی زنجان

موزه ذوالفقاری، موزه باستان شناسی زنجان

موزه ها، تنها اشیاء گران بهای دوران تاریخی نیستند. کاسه های سفالی، ظروف، کوزه ها، کفش ها و ابزاری همچون تیر و نیزه و خنجر و شمشیر. گوشواره ها، دستبند ها، سینه ریز ها و خلخال ها. حتی سکه های مسین، مفرغین، نقره و طلا که در کاوش های کاوشگران از اعماق خاک کشف می شوند، همه نشانه هایی از زندگی اجتماعی پیشینیان دراعصار گذشته اند.

چگونه می زیستند، مناسبات اقتصادی و فرهنگی آنان در جامعه خود و در سلوک با جوامع دیگر بر چه منوال بوده است؟ هنر چگونه و تحت چه شرایط اقلیمی در مناطق تمدن خیز جهان پدید می آمده است؟ تفاوت هنر بین النهرین و فلات قاره ی ایران در مقایسه با هنر پدید آمده در مصر و یونان باستان در چیست؟

موزه ها نه تنها محافظ و نگهدارنده ی اشیاء، ابزار و آلات و اسناد مکتوبند، بلکه از طریق شناخت این رسانه ها، حافظ و نگهبان زندگی اجتماعی مردم در دوران های مختلف تاریخی اند که غروب کرده اند.

بیش از یکصد سال از عمر این عمارت می گذرد. از ارزشمند ترین آثار تاریخی زنجان که در یاد و خاطره مردم، همیشه جایگاه مهمی داشته است.

خاندان ذوالفقاری، از دیرینه ترین و معروف ترین و نیز نیک نام ترین خانواده های استان زنجان هستند که در گذشته از قدرت و نفوذ فراوانی برخوردار بوده اند و محمود خان ذوالفقاری، فرزند ارشد حسین قلی خان دوم، سردار اسعد الدوله زنجانی از منور الدوله، دختر سلطان علی خان وزیر افخم، نقش بسیار برجسته ای در رهایی آذربایجان عزیز از چنگال هولناک بیگانه ایفا کرده است.

موزه ذوالفقاری، در یکی از برزن های کهن شهر زنجان، دالان آلتی، در قسمت شمالی مسجد جامع و سبزه میدان قرار دارد. این سازه، ساختمان اداری و مسکونی جمکران شهر زنجان و از مجموعه بناهای اندرونی و بیرونی و قسمت های مختلفی تشکیل یافته بود. از این گزیده در حال حاضر، فقط سرای بیرونی باقی مانده است که به نام عمارت محمود خان ذوالفقاری شهره است و حکایت ها، بیانگر از این است که توسط سردار اسعد الدوله، پدر محمود خان، در اواخر حکومت قاجاریه ساخته شده و پس از او، محمود خان در آن اسکان داشته است.

شهر ها معمولا با زبان معماری و آثار تاریخی و باستانی خود، سخنگوی دوران های تاریخی خویش اند. آثار به جای مانده از دوران پیش از تاریخ، دوران تاریخی عصر ایرانی اسلامی در منطقه زنجان و کشفیات به عمل آمده حکایت گر قصه ها، روایت ها، حوادث و رخداد های بی شماری است که بر مردم این منطقه از ایران رفته است. شهری که سه بار طی تاریخ نابود شد اما هر بار از نو، خود را ساخته و پرداخته است.

موزه رختشوی خانه  زنجان

دو جاری، همسران مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا، در زمهریر زمستان و یخبندان زنجان، حوض یخ را شکسته بودند و کنار پاشویه، رخت می شستند. همچون زنان و مادران دیگر زنجان که ناگزیر بودند علی رغم یخ و یخبندان، با گرمای عشق و عطوفت مادرانه، کنار حوض های یخ بسته، زیر برف و بوران بنشینند و رخت و لباس فرزندان را با ابتدایی ترین مواد شوینده، صابون و چوبک و غیره بشویند. دو برادر معمار، خسته از کار باز می گشتند و ردیف رخت ها را می دیدند که روی طناب ها آویخته و قندیل بسته اند.

نیاز انسان همیشه او را به خلاقیت وا داشته است. کلید گشایش در دستان علی اکبر خان توفیقی، نخستین شهردار زنجان بود تا بنای این رختشوی خانه بی نظیر در جهان پی ریزی شود. سال ۱۳۴۵ هجری قمری بود که زمینی بسیار بزرگ از سوی علی اکبر خان توفیقی خریداری و به دست دو برادر، در یک محدوده ی پر جمعیت مسکونی، در قلب بافت تاریخی شهر زنجان ساخته و پرداخته شد. مکانی عام المنفعه برای آسایش زنان زنجان، به صورت شبانه روزی بی آن که دیناری بپردازند.

چه مادران که تشت رخت به دست از کوچه های سرد و زمستان، زیر بارش برف، در یخبندان و زمهریر زنجان، از مان کولاک برف و باد و بوران گذشته اند تا به رختشوی خانه بیایند، کنار این حوضچه ها با زنان و مادران دیگر بنشینند، سیمای خود را در آینه آب بنگرند و با چنگ زدن به رخت های فرزندانشان، نقش مادرانه خود را این جا هم ایفا کنند.

موزه -های-زنجان5

بنای رختشوی خانه، که اینک به موزه ی مردم شناسی مبدل شده است، در محل گودال بابا جهان، در قلب شهر، در کوچه ی فرهنگ خیابان سعدی است. سبک و سیاق این بنا را می توان به شیوه ی معماری اواخر دوره ی قاجار و اوایل دوره ی پهلوی نسبت داد. مقصود از ساخت این رختشوی خانه، تامین امنیت و رفاه زنان در یک مکان سرپوشیده بوده است. طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی بنای رختشوی خانه دور نمای بسیار زیبایی دارد. سالن آن با یازده ستون به صورت قرینه به دو قسمت تقسیم شده است. این فضا از سالنی به عرض ۱۳ متر و ۷۲ سانتی متر و طول ۶۲ متر و مساحت زیربنای ۸۵۰ متر مربع برخوردار است. فاصله ی یازده ستونی که به طور متوازن سالن را به دو قسمت تقسیم کرده اند، در جهت موازی از چهار واحد حوضچه و مجاری آب، در حد فاصلحوضچه ها تشکیل شده و حدود آن را سنگ های حجاری شده از یکدیگر مجزا میکنند.

حیاط رختشوی خانه به شکل مربع مستطیل، به میزان ۴۰۰ متر مربع شامل درخت کاری و فضای سبز و اعیانی آن در جبهه شمالی محوطه، به مقدار ۶۰ متر مربع است. بنای رختشوی خانه دارای بار فرهنگی است و به سبک معماری سنتی شناخته شده در زنجان احداث شده است.

آژانس مسافرتی آرامش سفر ماندگار برگزار کننده انواع تورهای ایرانگردی از شما دعوت می کند تا با شرکت در تورهای زنجان این آژانس از موزه های این شهر بازدید کنید. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره ۰۲۱۵۴۰۳۴۰۰۰ تماس حاصل فرمایید.

ارسال دیدگاه

لطفا یک نظر بنویسید.
لطفا نام خود را وارد کنید
لطفا آدرس ایمیل خود را وارد کنید.
لطفا یک ایمیل درست وارد کنید